Hacı-İvan Pani dädu

küüHacı-İvan Pani dädu oturardı evin başında da siiredärdi, ne olêr sokakta. Onun en sevdii işiydi ‒ oturmaa patçaazda da alçak aul aşırı, sık-sık kıpıştırarak gözlerini, bekçi gibi bakmaa sokaa. Kolhozda traktoristlik işini braktıynan taa, buldu bu işi, da bu iş ölä yapıştı onun üreenä, ölä uygun geldi, ani o zorlan ayırılardı patçaazından, açan lääzımdı bir iş yapmaa ya sıra gelärdi imää hem uyumaa.

Yok nicä sölemää, ani Pani dädu haylazdı, siz ne. Bütün yaşamasını o iştä geçirdi: sekiz yaşında artık edekçiydi, tarlada edärdi beygiri, sora sakacı oldu, başladı işçilerä taligaylan su taşımaa, taa sora traktorist oldu da elli yıla yakın traktorist işledi. O vardı nicä yumulu gözlärlän daatsın traktoru parça-parça da hep ölä yumulu gözlärlän toplasın onu. Ama gençlii çoktan gitti, okadar çoktan, ani Pani dädu onu aklına getirärdi, nicä bir düşü, orta yaşları da geçti, da o halizdän bir däduydu artık. Etmiş dokuz yaşında bir dädu.

Vakıt üülenä yaklaşardı, yaz güneşi da acısız-amansız yakardı herşeyi hem hepsini, kim diildi gölgedä. Ama dädu gölgedä oturardı, ondan kaarä, siirek saçlı başında kenarları aşınmış hem pülüzemiş bir paraliya da vardı. Oturarak, o bakardı sokaa, ama sokakta hiç bir kıpırtı yoktu. Hiç kimsey geçmärdi, baari lavkaya ekmek için dä, bir dä kedi aykırlamardı çakıl döşeli yolu, bir dä garga konmardı komuşuların aaçlarına. Ha, te bir kıpırtı sansın oldu İlişkaların dut aacında, ama dädunun gözleri seçämedi, ne olêr aaçta. Dallar sallandı, yapraklar hışırdadı, da garip bir “mäu” sesinnän aaçtan erä “tup” bişey düştü. Kediymiş. Dangalak taa, olmalı, sandı, ani saçak kuşunu tutacek, ama kendisi inek mayızı gibi erä düştü.

Birdän Pani dädu duydu, ani lääzım aula gitsin. O pek istämärdi ayırılmaa patçaazından, çünkü umutlanardı, ani dangalak kedicik sokakta taa nesä yapacek. Ama sabaalendän beeri aula gitmemişti, bir bardak çay, üstünä üz gram rakı, sora bir bardak su ‒ bunnar hepsi koolardı onu. Da o hızlı-hızlı gitti ayak yoluna. Evin başında küçüräk bir başçacık, onu gelin bakardı, pek çiçekçiydi, sora kapu önü, plitki döşeli, istesän dä zor kösteklenecän, düzücük ‒ mum gibi, damın hem kümesin arasında dar bir geçit, angısından sade bir çul saman sıyardı, taa büük gabaritleri lääzımdı, kümesi aylanıp, öbür taraftan geçirmää. Kenef fortandan işlenmiş bir kenefti. Taa ileri taftadandı, sora Vani, açan evlerä kaldı, bunu yaptı. Sora gelin içerdä dä yaptırdı unitazlan, ama dädu orayı gitmäzdi. İçerdeki kenef gençlerin evindäydi.

İdiynän üülen ekmeeni, Pani dädu genä erleşti kendi erinä, nicä kloçka erleşer yuvasına sucaaz içtiktän sora. Ev içindä ona pek brakmardılar iş yapsın, kapu önünü gelin tertiplärdi, kuşları doyurardı hem sulardı uşaklar, dädu sa sade tavşamnarı bakardı. Kalkacek sabaalen erken, taa gençlär uyurkan, geçip, em verecek tavşamnara, sularını diiştirecek, erlerini küçük maşacıklan paklayacek, önnerinä birär auç ot koyacek, da dädunun işi hazır. Hem dä sıra gelärsä tavşam kesmää, bu genä onun işi. Kalan işlär gençlerin. Dädu hiç küsmärdi bu duruma, gücenmärdi, ani ona işleri inanmêêrlar. Hepsi daa kadar büüdü, omuzlarında kafaları var, uşakları da artık büüdü, nasıl-nicä bulaceklar ucunu. Traktoru braktıynan, ilk baştan zorcaydı sınaşmaa eni statusa. Biraz vakıt o kurt gibi iyärdi içini, neçin o ölä, neçin bu bölä, neçin süpürgä durêr başçada da diil damda, neçin piliçlerä pak papşoy unu vererlär da karıştırmêêrlar ekinnän, neçin… neçin… neçin.. Bu üzerä ne kavgalar çıkardı ev içindä! Ama sora bay Pani annadı, ani diil lääzım karışsın gençlerin yaşamasına, vererlär mi bir çanak manca, kışın sobanı yakêrlar mı, taa ne lääzım. Da bundan sora o kendisi yaptıydı evin başında bu patçaazı. Ölä dä islää oldu, yakışıklı, kaç yıl ozamandan artık geçti, ama dädu hep sevinärdi bu patçaazına, haliz nicä uşak seviner oyuncaa.

Patta oturarkan, Pani dädu vardı nasıl siiretsin diil sade dışankı dünneyi, ama içyankı dünnesini dä. Siz bilseniz, nesoy fikirlär burada geçti onun aklından, ne düşünmeklär düşünüldü. Pani dädunun babusu iki yıl öleli oldu, bu iki yılda o taa da pek dostlaştı patçaazınnan. Burada o sayıklardı hepsi problemalarını hem dertlerini, aklına getirärdi evelki vakıtları, düş güdärdi gelecek için. Te bu sabaa unutmuş içmää kopçasını, ani böbrekleri taa islää işlesin, onun için dä üülenä kadar kenefä istämedi gitmää. Eh, bir dä bu unutkannık etişmärdi däduya. O dangalak kedicik sokakta yoktu, başka bişey dä yoktu ortalıkta. Elbetki, olmaz, günün göbeendä kim sokaa çıkaceymış, insan ya işinä bakêr gölgedä, ya da serin içerdä oturêr. Ortalık taa avşama dooru dirilecek.

Of, te genä o fikir geldi dädunun kafasına. Bu fikir dutkal gibi yapışardı ihtärın imiinä, sarardı onu altından üstünä, saadan sola, sinärdi en ufacık damarlara kadar, parmaklarının uçlarına kadar. “Hırt-hırt-hırt” kaşıdı saa elinnän sol ayaanın altını. Şekeri kalktıynan, onun tabannarı hep kaşınardı. Acaba sabaalen şekerdän kopçayı da mı unuttu içmää… yok, unutmadı, içti… ama şeker kopçaları azalmış, lääzım Petkayı yollamaa aptekaya sora. Kafasında fikir istämärdi musaafir olmaa, o saabi gibi istärdi zaabitlik etmää, izin etmää hem buyurmaa.

Dädu Paninin küçüklüündän beeri vardı saklı bir istedii, angısını o saklardı canının en derinniklerindä, üreenin en küçük hem karannık köşesindä. O hep istärdi Moskvayı görmää. Diil patrettä, diil televizorda, ama halizdän, nicä te şindi görer İlişkaların evini. Ne düşlär o görärdi Moskva için. Kaç kerä aklında plan kurardı, nicä gidecek trennän o büük hem büülü kasabaya, bilet parasını da bilärdi, angı garadan tren kalkacek da angı garaya gelecek, onu da bilärdi. Nasıl açıp aazını da seslärdi o Moskvadan seftä gelän oolunu taa doksanıncı yıllarda. Nicä pensiyaya çıktı, o her yıl hederlez ayının dokuzunda televizorda siiredärdi Kırmızı meydanda paradı. Kırmızı meydanı ezberä bilärdi: te burada Jukov, onun ardında İverskiy çasovnä, istoriya muzeyi, saa tarafta Kremli, duvarların yanında Mavzoley, ona karşı büük univermag, ondan sora Vasiliy Blajennıy soboru, onun karşısında Kremli portaları, bu tarafta Aleksandrovskiy sad, ateş, angısını gecä-gündüz karaul bekleer… Kimseyä yoktur söledii bu deli fikiri, babu da te öldü gitti, ama bu saklı işi üürenmedi. Şindiyä kadar kimseyä açmamış, şindi mi zamanı. Etmiş dokuz yaşında dädu, kimä sölesän, sade gülmää alaceklar. Bu en büük korkuydu, ani gülmää alaceklar. En derin, en saklı, gözü gibi koruduu bu fikiri erä düşüreceklär da çamura kataceklar. İnsannar artık Moskvaya trennän gitmeerlär, uçaklan giderlär. O bilärdi uçak biletlerinin paasını da ama… yoktu kimä açsın canını. Da nekadar çok yaşlı Pani annardı, ani onun bu istedii aslıya çıkmaz, okadar taa çok canı yanardı. Dünnedä başka erlär dä vardı, neresi gözäldi, ama o erleri o kayıldı televizorda da görmää. Ama televizordakı Moskva ona etmärdi. Bir kerä dädunun aklına gelmişti bölä bir plan. Eer o hastalanarsa diil ötää-beeri, ama köktän hastalanarsa ölä, ani o hastalık için doktorlar olsun sade Moskvada, bekim, ozaman düşeceydi Moskvaya. O bunu küüdä doktora da sorduydu birkaç kerä, ama ne yazık, erli doktorlar da becerer artık böbrekleri dä ilaçlamaa, şekeri dä düşürmää. Taa büük hastalık da däduya bulaşmardı.

May her avşam haberlerdä gösterärdilär Moskvayı. Haberleri bakmaa deyni, Pani dädu gidärdi gençlerin içerinä da yarım saat papşoy koçanı gibi oturardı televizora karşı, sık-sık kıpıştırarak gözlerini. Evdekilär sanardı, ani dädu politikaya pek meraklı, ama o beklärdi sade beş-on sekuntluk Moskva kadralarını. Da o avşam, açan haberlerdä Moskvadan hiç bir dä görüntü yoktu, o gamnı-gamnı gidärdi kendi içerinä uyumaa.

Dädunun kolunda eski mehanika saatları gösterärdi saat dördü. Gün, yorulmuş güreşçi gibi, artık yavaş-yavaş çekedärdi verilmää, gevşemää, aşaalamaa. Te satta-patta insannar da göründü, İvançular çıktılar kapu önünä, Gebozların aulundan çekiç sesi işidildi, sansın keskiylän tel keserlär. Sokaktan büük bir Jip maşinası geçti, bütün maalä toz-duman oldu. Neredän dä bulêrlar bu paraları!? Dangalak kedi peydalandı İlişkaların aullarında, kaç aylık bu kedi… bir üç… bekim, dört aylık vardır. Dangalak taa, diil ani sıçan tutsun, ama kendisi dä sıçandan korkacek. Birdän-birä bir sancı tuttu sol yanında. Böbrek. Danasını satayım! Yaarın baari böbrek ilaçı içilsä. Of.

Реклама

2 комментария

  1. Güldürücü annatma sabaalän kefimi düzdü. Pani dädu patçaazında hem o dangalak kedicik küü idiliyasını andırdı.

  2. Tebrikler, çok şeker hikaye olmuş.

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: