Lenin adına Komrat kafedralı

komrat_cerkovOtuz yıl geçti, nicä Komrat klisesi açıldı. Ondan ileri orada Lenin adına Komrat muzeyi bulunardı: altarın ortasında kırmızı örtülü balaban masa üstündä Leninin kafası, onun ardında komunistlerin nışannarı hem başka tertipleri, batıya dooru duvarlarda hem erdä ‒ gagauzların etnografik tertipleri hem resimnär. Sora hepsi birdän diişildi: komunistlerin patretleri çıkarıldı, ikonalar asıldı, partiya bayraklarının erinä klisä bayrakları geldi.

Komrat gittikçä ilerledi. Bir dädunun dedii gibi, otuz yılda Komrat Moskva gibi oldu. Sokaklarda deputatlar gezer, televizordan politiklerin maşinalarını insan her gün yakışêr görsün kendi gözlerinnän. İlk yıllar maasuz bunun için insan küülerdän gelärdi Komrata ‒ görmää, nicä sabaalen başkan maşinasından çıkêr. Ama sora sınaştılar.

Eni yapılar hem evlär yaamurdan sora mantara gibi başladılar büümää. Ba bir deputat üçkatlı ev düzecek, ba bir prokuror, ba bir poliţiya zaabiti. Her köşedä birär restoran, birär kafe açıldı, sän ne! Aklın ermeer, angısına giräsin, biri öbüründän taa islää. Birindä varsa internet, öbüründä cannı muzika, üçüncüsündä var nicä kiyat okuyasın. Lafın kısası, insan başladı nazlı olmaa. İstedii erä gider, istediini söleer, istediini yapêr, heptän çıktı çılbırdan.

Erli komunistlär oturupta düşündülär, ne yapıp ne etmää, ani insanı biraz düz yola koymaa, sayılêr ‒ Lenin yoluna. Baktılar, Lenin sokakları hiç kalmamış, hepsini diiştirmişlär Komrat olsun, başka erlär olsun, mumnan aara ‒ bulamayacan. Uşaklar, geçärkän Lenin anma taşının yanından, sorêrlar büüklerä, bu dädu multiklerdän personaj mı. Unudulêr, gittikçä basılêr şanı da, adı da. Geldilär bir karara, ani lääzım nesä yapmaa da diriltmää Lenini insannarı akıllarında hem cannarında. Lääzım onun adını geeri çevirmää. Ama nereyi geeri çevirecän: büük sokaklar taşıyer Gagauziya kahramannarının adlarını, ateiz muzeyleri kalmadı, biblioteka ‒ Atatürk adına. İstedilär aeroporta vermää Leninin adını, ama sora düşündülär, ani Komratta yok aeroport, onun için bu fikirdän çabuk vazgeçtilär. Bitki-bitkiyä en yaşlı komunistin teklifinä görä dedilär, diiştirelim Komrat kafedralının adını ‒ Vaatizedici İoan çıfıtmış hem dä iki bin yıl geeri yaşamış, bizä ne ondan. Leninsä ‒ te üz yıl geeri, hem ölä bir büük adam, ani diil sade Komrat klisesi yakışêr onun adını taşısın, ama camilär dä, sinagogalar da, kär budist manastırları da.

Yaşlı komunist getirdi hepsinin aklına, ani Allahtan klisä lääzım taşısın Leninin adını, çünkü orada Lenin muzeyi bulunardı 1988 yıla kadar. Öbür toplantıya adam patretleri dä getirdi, gösterdi, ne neredä durarmış muzeydä. Hepsi yaşlarını sildiktän sora yazdılar bir yazı primariyaya. Primariya da işi kirişä asmadı, hemen cuvap verdi, ani kayıl bu fikirlän. Sade komunistlär lääzım kayıl etsinnär bir popazı, angısı izmet edecek Lenin soborunda. Bir popaza gittilär, o da sert bir antikomunist çıktı, başladı süümää Lenini da kooladı onnarı. Öbürü dedi, ani kayıl olamaz, çünkü Stalini sevärmiş, diil Lenini. “Stalinin adını koyaydınız sobora, drugoy delo, kayıl olaceydım, ama bölä ‒ net!” En bitkidä, açan bitki umutçuk da taman bitärdi bulmaa bir leninsi popazı, çıktı biri, angısı vakıdında komunistlerdän deputat da olmuş. O iki elinnän kayıl olmuş bu işä girmää.

İşin ötesi kolay: episkoptan izin aldılar, klisenin adı “Lenin adına Komrat kafedralı” oldu, popaz da klisenin başına geçti. İlk slujba Leninin kolivasından başladı soborda. Sora düşündülär, ani islää olacek klisenin dolayında soţial yaşamayı da ilerlertmää. Başladılar cumaalarda akafisttän sora Marksın “Kapitalını” hem Leninin yaratmalarını okumaa.

Yavaş-yavaş Lenin dirildi ilkin akıllarda, sora da cannarda. Te dün dä, geçärkän klisenin yanından, uuradım, bir kırmızı mumcaaz yaktım. Taman vaatizlik gidärdi, popaz uşacıı sudan çıkarır-çıkarmaz boynusuna kırmızı şirit baaladı, artık uşak sade hristian diil, leninci dä oldu. Kapunun yanında Leninin ikonasını silän bir babuya sordum, uşan adı ne. Güldü, ellerini can erindä çattı: “Bilersiniz mi, uşaan adı ‒ gagauzça, ‒ dedi”. “Ne adı?” ‒ sordum. “Leninsaa”, ‒ dedi.

2 комментария

  1. Böyle bir katedral hala var mıdır?

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: