Doyursak da olur, doyurmasak da olur

imakKataloniyada büün baamsızlık referendumu geçti. Taa ileri bunun gibi referendum Kafastanda geçti. Kataloniyada olan karmaşıklık hem deniz köpüü gibi köpürän politika kavgası da yakın zamanda uslanacek, nicä bu iş oldu Kafastanda. Kafannar baamsız olmadı, merkez Kökiyaya baalı kaldılar, biraz oflayıp, pofladılar, küstülär-süstülär da günnük soruşlarına döndülär.

Kafastan parlamentindä iki partiya zaabitlik eder: nicä geçer demokratiya adetlerinä görä ‒ biri başta, öbürü dä opoziţiyada. Başta olan Eşil partiyası kanon kableder ‒ opoziţiyadan Maavi partiyası bu kanona karşı kritika sürer. Maavilär bişey teklif eder ‒ bu sefer eşillär ters duruma kalêr. Biri isteer aşırıdan investor getirmää da büük bir himiya materialları fabrikası düzmää, ama öbürü insannarı mitingä çıkarêr, da fabrika işi çöker. Sora bunnar isteer bücettän para, tren yolu düzmää deyni, karşı taraf insandan imza toplêêr, ani halka diil lääzım tren, hep okadar hepsi maşinaylan gezer, da o para gider çiftçilerä subsidiya fonduna.

Butakım, nesoy da bir soruş masaya düşsä, taraflar ortak nokta bulamêêrlar. Helä eni yılın bücetini kabletmäk nasıl geçer, bir görseniz! Toplantıdan çıkêrlar: birinin gözü mor, öbürünün kravatı yırtık, üçüncüsünün sesi tutulmuş baara-baara. Toplantı salonuna jurnalistlerdän biri teklif etmişti bir ad verilsin ‒ “Üçüncü dünnä cengi toplantı salonu”.

En bitki kavgalı toplantılardan biri dä şkolada uşakları doyurmak için geçti. Kafastanın şkolalarında sade başlankı şkola üürenicileri iyer. Diil ani taa büükleri imesin ‒ iyerlär, ama diil devletin imeklerini, kendileri yanına alêrlar ya da ‒ varsa neylän hem neredän ‒ satın alêrlar. Da te maavilär teklif ettilär, ani Kafastanında bücetindän ayırılsın para da hepsi üürenicileri devlet doyursun üülenniktä. “O uşaklar da bizim, onnar da isteer imää. Hem dä büük klaslarda gündä taa çok ders olêr, onnar taa çok yorulêrlar hem taa çok üürenerlär”, ‒ yazılıydı maavilerin teklifindä. Eşillär bu teklifi işidir-işitmäz, işä geçtilär. Bir toplantı yaptılar, ölçtülär-biçtilär, saydılar-kestilär, ‒ yok, bu işä paramız etmäz, dedilär. Eşillerin arasından biri çıktı original bir tekliflän: eer büük klasları doyurmaa para yoksa, küçüklerin bücetini germää da ettirmää hepsinä ‒ kardaş payı olsun. Eşillerin başı ölä bir azar çekti bu teklifä: bücet ne rezina mı, ani onu her tarafa çekmää? Hem dä o büceti hepsinä ettirdiynän, herbir üüreniciyä gündä ikiüzär gram ekmek düşer ya yarım alma, ya irmi gram saayaa, ya bir şişä su. “Bütün dünneyä gülüntü mü olmaa isteersiniz?!” ‒ üfkeli oturttu erinä teklifçiyi eşillerin başı. Da partiya ölä karar aldı ‒ bütün kuvedi koymaa ona, ani maavilerin teklifi geçmesin Kafastan parlamentindä.

Maavilär dä, annadıynan, ani eşilleri ölä kolay-kolay enseyämeyeceklär, nicä deerlär ‒ halk arasına gittilär. Hergün birär intervyu çıkêr: ba şkolacılar kameraya annadêrlar, ani aç karına zor üürenmää, ba anaları-bobaları sıralêêr, nesoy hastalıklara karêr uşaklar şkolada çekilän açlıktan, ba doktorlar katılêrlar tok-şoy programalarına, annadarak, nekadar önemni üülennii yapmaa hem dooru raţion kurmaa.

Eşillerin reakţiyaları da çok bekletmedi kendini: onnar da kameraylan giderlär ba yatalak hastalara, ba sakatlara, ba yalnız ihtiarlara da sorêrlar: “Sizä görä, kimä taa çok lääzım yardım, şkolacılara mı osa hasta hem yalnız ihtiarlara mı?” Sakatlar, hastalar hem ihtiarlar da annadêr, ani ilaçlar paalı, yok ne imää, ne giimää hem ne sobaya yakmaa, ani onnara deyni küçük yardım da büük gelecek.

Direktorlar, primarlar da bu yarışmanın bir tarafında kalamadılar. Bir gün biri deer, ani lääzım mutlaka uşakları doyurmaa, ertesi gün öbürü annadêr, ani yok neredän okadar çok para bulmaa. Ama en original argument verdi bir küü başı. İntervyusunda o dedi:

‒ Bän ne deyecäm, o islää iş, ani uşaklar isin. Bän, deyelim, üülendä iyerim da bu iştä hiç bir ayıplık yok. Uşaklar da var nicä üülendä isin. Ama şkolada imesinnär. Onnara imää yapmaa deyni, üç kat taa zeedä lääzım para harcamaa, ama sora o imeelär inilmeyecek. Te bän var nicä örnek vereyim, başlankı klasları biz doyurêrız, da imeelerin yarısından zeedesi inilmeer. E sıbıtmaa onnarı ‒ günah. Onuştan da aşçılar kalıntıları alêr evä ‒ domuzlara. E siz isteersiniz diil sade küçüklerä, ama büüklerä dä imää hazırlasınnar. Ozaman aşçılar diil kazannarlan, ama taligalarlan imää taşıyaceklar. Sora biz onnara da lääzım transport bulalım, o kalıntıları evlerinä götürsünnär deyni. Yok, olmaz bu iş!

Kafastan halkı ikiyä bölündü: kim isteer büük klasları da doyursunnar hem kim bunu istämeer. Bir ev içindä uşaklar dädularınnan-malilerinnän baarışık oldu. Bir evdä şkolacı varsa, şkolacısı olmayan komuşuları onnarlan artık lafetmeer. Klisedä bilä babular küçük uşaklara vermeerlär ellerini öpsünnär. Bölä bir kritik duruma etiştiynän, eşillär hem maavilär kararladılar taa bir referendum yapmaa da bu soruşu halk kendisi çözsün. Ama referendumun önündä lääzım açık toplantı yapmaa, isteyän gelsin ‒ fikirini açıklasın.

Açık toplantı salonu nicä karımcalık. Prezidiumda oturêr öndercilär, önderilennär dä zalda. Politiklär lafettiktän sora tribuna halka verildi. İntervyulardan kişilär, halk önünä çıkıp, taa bir kerä kendi fikirlerini paylaşêrlar. Zeedä imää zän olmasını istämeyän primar da çıktı ‒ onun konuşmasından sora bütün zal ayaa kalktı, yarım saat auçlarını düüdü. Onun ardına da bir student çıktı, o artık şkolacı diildi, ama, olmalı, çok düşünärdi bu soruşları.

“Paalı cümnä! ‒ baardı student mikrofona. ‒ Bän pek sevinerim, ani bizim Kafastana da etişti demokratiya, da insan var nicä açık kendi fikirlerini açıklasın hem istedii gibi kararları öndercilerä kablettirsin. Hepsiniz çok aktiv oldunuz bitki vakıtlar, hepsinizin birär-birär ellerinizi öperim bu iş için”. Zal genä ayaa kalktı, teminki primarın konuşmasından taa çok beenmişti bu studentin laflarını, olmalı, insan taa kuvetli şapladardı. “Uşakları şkolada doyurmaa mı, doyurmamaa mı ‒ çok kolay bir soruş. Bana sorsanız: tarlayı tokmaklasak da olur, tokmaklamasak da olur; uşakları doyursak da olur, doyurmasak da olur”. Zal içindä birdän sus oldu, sade sţenanın köşesindä auçlarını hep taa düüyärdi bir deputat, ama yanındakı kolegası onun çabuk durguttu.

“Benim pek acıyêr canım, ani aranızdan kimsey çıkmadı da sölesin, ne halizdän lääzım yapılsın şkolada. Ani diil lääzım zorlan hepsini sokmaa liţeyä da butakım kapanmaktan kurtarmaa şkolaları; ani diil lääzım parayı harcamaa herbir küüdä birär liţey için, ama yapmaa üç-dört liţey bütün Kafastana, angılarında uşaklar hem üüreneceklär hem haftada beş gün yaşayaceklar; ani bu liţeyleri düzmää hem tertiplemää en bitki tehnologiyalara görä; ani üüredicilerin paralarını iki-üç kat kaldırmaa, ama yapmaa onnara giriş ekzameni, pensiyada olannarı da evä yollamaa; ani üüredicilär olsun üüsek bilgili, genç, yabancı dilleri hem eni üüretim metodikalarını bilän kişilär; ani liţeylerdä profillerinä görä en üüsek uurda üüredilsin tehnik bilimnär hem gumanitar bilimnär, liţeyistlär serbest lafetsinnär en az iki yabancı dildä…” Burada sţenaya atlayan bir aktivist erä düşürdü studenti, onun bitki lafları yabancı dillär için pek işidilmedi, çünkü zalda ölä dä büük bir şamata kalktı. “Sarı aazlı”, “kim onu kolvermiş sţenaya”, “dangalak”, “kapa aazını” ‒ işidilärdi her taraftan. Pençeredän göründü hızlı yardım maşinası, olmalı studenti almaa geldi.

Studentin konuşması ortalıı karıştırdı. Ondan yana kimsey olmasa bilä, onun lafları hepsinin aazındaydı artık. Halk büük klasları doyurmaa mı, doyurmamaa mı soruşundan uzaklaştı. Ozaman parlament sıra dışı toplantısında bir açıklama yaptı, ani student akıl hastasıymış, şindi onu koymuşlar psihiatriya bölümündä terapiyaya. Açık toplantıdakı konuşması da kesilmiş, ama bir haber portalı onlayn yayın yapmıştı o günü, da bizim memlekettä biri kopiyalamıştı o toplantının bütün videosunu. Kimä meraklıysa ‒ var nicä paylaşayım.

E ne oldu o soruş, ani baştaydı ‒ sorarsanız, söleyecäm, ani ölä dä taa devam eder kavgalar: doyurmaa mı büük klasları osa doyurmamaa mı.

Реклама

One response

  1. […] Источник: Doyursak da olur, doyurmasak da olur […]

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: