Kasım yortunuz kutluca olsun!

kasim kutlamasi

Gagauzların halk kalendarına görä yıl iki paya bölüner: Hederlez hem Kasım yortuları yılı ikiyä böler. Hederlez yortusu düşer hederlez ayının 6-a, açan kutlanêr ayoz Georginin günü, Kasım sa — kasım ayının 8-ä, açan biz anêrız ayoz Dimitrileri (Salonikli Dimitriyi hem Dimitri Basarabovu).

Kasım yortusunda kapanêr yaz sezonu, insannar ödeşerlär çobannarlan da alêrlar koyunnarını evä kışlık için. Şükür ederäk Allaha geçän yaz için, keserlär en besli koyunnarı, kurban olarak, ya da diri baaşlêêrlar tamazlık için. Ay-Boba yazêr gagauzların bu adeti için — kurban kesmää — da annadêr, ani ona “allahlık” denilärmiş.

Yılının ikiyä bölünmesi gagauzların dedelerinin hayvancılıklan zanaatlanmasını gösterer. Ama bununnan barabar onnar çiftçiymişlär dä. Hayvancılık kalendarının iki ţiklası var, çiftçilik kalendarının sa dört (ilkyaz, yaz, güz, kış). Evelki insan deyärmiş: “Üz on — tarlanın başına kon”, demäk Kasımdan üz on gün sora başlarmış tarla işleri.

Bu gün Dimitri adına taşıyannar koruyucu gününü kutlêêrlar. Aylelär, angıları, steonoz olarkan, aylä kurbanı ayırêrlar bu günü, lääzım kurban versinnär. Bu kurban helala geçer ozaman, açan veriler bir fukaara insana, angısı geeri, şükürlük olarak, bişey verämeyecek. Ozaman onun erinä Gökteki Bobamız bizä baaşış verecek. Bu kurban var nasıl hayvan olmasın da, yakındakımıza ne lääzımsa, onu ona kurban edelim. İmeeyi olmayana — imää, rubası olmayana — ruba, parası olmayana — para, sevgisi olmayana — sevgi hem tatlı laf: bunnar hepsi kurban sayılacek Allahın önündä.

Ayoz Dimitrinin adına ayozlanan kliselär dä Kasım günü kurbannarını kutlêêrlar. İnsan ilerdän getirer hayvan, kuş, imeelik, da yortu günü liturgiyadan sora hepsi barabar sofraya oturêrlar. Bu sofralar benzeerlär evelki “agapa” sofralarına, angılarını yapardı ilk hristiannar. Kardaşlık, birlik, paylaşmak, sevgi — bu kurban sofralarının duyguları.

Dedelerimiz sevärmiş bu gözäl yortuyu hem saygı duyarmışlar, bu büük günü iş yapmazmışlar. Kliseleri ayoz Dimitrinin adına düzärmişlär hem uşaklara da bu adı koyarmışlar.

Şindi Gagauziyada Svetlıy küüyünün hem Çadır manastırının kurbannarı Kasım yortusunda kutlanêr. Miti, Dima, Dimitri, Dimu adlarını taşıyannar bu günü ayozlarınının gününü kutlêêrlar.

“Aydınnık” kultura-aydınnatmak cümnä topluluu dua eder bu gözäl hem evelki yortuda hepsinä saalık, kısmet, selemet. Ayoz Salonikli Dimitrinin hem Dimitri Basarabovun dualarınnan Allah versin halkımıza birlik, kuvet hem ariflik, iisözlesin tarlaları yaamurlan, kışın örtsün kaarlan, gelän yıla da soframızı dolu yapsın. Biz dä unutmayalım ona şükür etmää.

(Hakikitatın sesi, № 3, 2014, s. 1).

Реклама

One response

  1. Çok saa olun, Viktor-bey, yazınınçin! Salt bir iş şüpelendi — bana kala, burada dooru ‘kutlu’ lafını kullanmaa, diil ‘kutluca’? Kasım yortunuz kutlu olsun!

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: