Halklararası ana dili günü

Изображение

Er üzündä var yaklaşık 6000 bin dil, angıların yarısı kaybeler. Büük dillär yayıldıkça yayılêr, küçüklär küçüldükçä küçüler. Gagauz dili da küçüler, çünkü gittikçä taa az kişi onda lafeder. Artık etiştik o günnerä, açan gagauzça bilmeyän gagauzu pek kolay var nasıl karşılayasınız. İleri sade gagauz dilini bilän adam bilgisiz, küülü sayılardı, da bu üzdän çoyunda dil kompleksi peydalandı, sora da kökleşti. Büün küülerdä durum taa iicä, kasabalara bakınca. Kasabalarda yabancı faktoru okadar büük rol oynamadı bu proţeslerdä (zerä var kim deer, ani kasabalarda var çok yabancı, da onuştan lafediler ortak dildä), çünkü küülerdä da vardı başka millettän insan. Ama onnar 10-20 yılda üürenärdilär gagauz dilini (makar annardılar). Ama kasabalarda moda başkaydı, da gagauzça lafetmää bu modaya girmäzdi.

Büün var nasıl görmää gagauz cümnesindä iki karşılıklı tendenţiya: bir yandan gagauz dili gittikçä basılêr, öbür yanda sa peydalanêr interes ona. Küülerdä (bekim, kasabalarda da) gençlerin arasında başlêêr belli olmaa sevgi hem içtän bir duygu ana dilinä. Gagauz dilindä başlêêr gençlik jargonu kurulmaa (rus kalkası da kär olsa). Kazanca gidän gençlär yada studentlär yabancılıkta ana dilinin kıymetini annêêrlar, aarêrlar gagauzça kiyat, laflık, savaşêrlar internettä gagauz dilini kullanmaa. Yukarda bu uurda sus olarkan, bu iş aşaadan yayılêr. Yayılêr, ama pek yavaş (ama genä şükür, yoka benzämeer).

Bu fikirleri taşıyan gençlär büüdüynän, ayaa kalktıynan, dolayında taa onar kişi toplayaceklar. Onnarı, kim halizdän sever dilini, kulturasını, adetlerini, dedlerdän kalan inanını — bir laflan dediynän, gagauzluu. Diil politikayı, yabancı ideologiyaları, parayı h.b. — ama gagauzluu. Büün bu kişilär azlıkta bulunêr, ama Allahtan izin varsa, onnarın fikirleri hem düşünmekleri moda olacek. Ozaman kalanı da onnara çekilecek. O vakıda kadar sade kaybetmeyelim elimizdä olanı, baari geerilämesäk.

1999 yılda YUNESKO ayırdı Küçük ayın 21 ana dilinä. Bu gün taa bir kolaylık, ki aklımıza getirelim, ani bizim var kendi dilimiz — GAGAUZ DİLİ, angısı girer altay aylesinin türk grupasının oguz bölümünä. Teklif ederäk sizi da, yazasınız hem lafedäsiniz GAGAUZ DİLİNDÄ, isteerim paylaşmaa ana dili için bir peetlän:

Gagauz ana dilim,

Kaç asir sän geçirdin?!

Dokundun, nicä kilim

Dokuyer eni gelin.

 

Kusursuz ana dilim,

Bu mu senin ecelin:

Kıyılmak dilim-dilim,

Kokmayasın salt pelin?

 

Sevgili ana dilim,

Näända büün senin erin?

Ne devlet var, ne bilim,

Ani seni üüseltsin.

 

Zavalı ana dilim,

Daalêr evladın senin.

Ne yapıp, ne edeyim,

Gagauz seni bilsin?!

 

Kuvetli ana dilim,

Ay-Boba bizä verdin.

Bu gün da yolla sevim –

Bir önderici çetin.

 

Gagauz ana dilim,

Kaç asir sän geçirdin?!

Allah versin, gözelim,

Geçiräsin binnän bin.

16.04.2013

Реклама

2 комментария

  1. Ai cartea aceasta scanata? Poti sa mi-o transmiti?

    1. Sau daca nu o ai scanata, poti sa-mi spui, te rog, alte posibilitati de a obtine o carte de găgăuză?

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

w

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: